Celem badań zawartych w pracy było przedstawienie teoretycznych i praktycznych aspektów rozwoju lokalnegona na poziomie samorządów terytorialnych, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich w Polsce.
Cele szczegółowe obejmowały: 1. Przegląd i syntezę pojęć dotyczących rozwoju (społecznego, ekonomicznego, zrównoważonego), rozwoju lokalnego, oddolnego, czynników rozwoju. 2. Teoretyczne ugruntowanie dorobku naukowego z zakresu ekonomii, w odniesieniu do celu i zakresu badań związanych z rozwojem obszarów wiejskich. 3. Kontekstualizację, w tym prześledzenie genezy i ewolucji polityki rozwoju obszarów wiejskich w Polsce – od zaborów, przez okres PRL, po transformację ustrojową i integrację z UE. 4. Opis podmiotów i instrumentów rozwoju lokalnego, w tym omówiono rolę samorządu gminnego, a także przedstawiono dostępne modele, koncepcje, instrumenty prawne, finansowe i planistyczne. 5. Prezentację ram prawnych, w tym podjęto próbę systematyzacji krajowych i unijnych regulacji prawnych dotyczących rozwoju obszarów wiejskich i zrównoważonego rozwoju. 6. Przedstawienie znaczenia, procedur tworzenia oraz elementów składowych strategii rozwoju gminy jako fundamentalnego narzędzia zarządzania rozwojem na poziomie lokalnym. Przedstawiono wyniki autorskich badań dotyczących stanu zaawansowania programowania strategicznego w gminach wiejskich w Polsce. 7. Sformułowanie wniosków i rekomendacji, głównie dotyczących kierunków zmian konieczności standaryzacji strategii, wsparcia dla samorządów oraz komplementarności podejść odgórnego i oddolnego. Publikację/monografię sfinansowano ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Strategii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu w latach 2024-2026 w zakresie doskonalenia badań naukowych i prac rozwojowych w priorytetowych obszarach badawczych.Celem badań zawartych w pracy było przedstawienie teoretycznych i praktycznych aspektów rozwoju lokalnego
na poziomie samorządów terytorialnych, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich w Polsce.
W zakończeniu autor podkreśla kluczową rolę planowania strategicznego jako narzędzia zarządzania endogenicznym rozwojem obszarów wiejskich. Badania empiryczne ujawniają znaczne zróżnicowanie jakości i kompletności strategii rozwoju w gminach wiejskich, co koreluje z lokalnym kapitałem ludzkim i społecznym. Dominują w nich tradycyjne cele, takie jak walka z bezrobociem i rozwój infrastruktury, przy mniejszym nacisku na innowacje i długoterminowe scenariusze. Głównym wnioskiem jest pilna potrzeba opracowania elastycznych standardów i wytycznych metodycznych dla tworzenia lokalnych strategii, które pozwolą na zachowanie specyfiki gmin przy jednoczesnej spójności z dokumentami wyższego szczebla. Autor postuluje komplementarne połączenie podejścia odgórnego (top-down) i oddolnego (bottom-up) dla zwiększenia efektywności polityki rozwoju. Obowiązkowe wdrażanie strategii od 2026 roku stanowi szansę na systemowe usprawnienie zarządzania, wymagające jednak wsparcia samorządów w zakresie kompetencji strategicznych.